Rechtbank Amsterdam: amateurfotograaf heeft wel auteursrecht maar krijgt geen schadevergoeding voor onrechtmatig gebruik van zijn foto wegens ontbreken van commercieel belang

23-03-2018

Waar gaat het over?

De Constructam Caravan Club (hierna: CCC) is een vereniging van eigenaren van 'Constructam Caravans': een populair type caravan waarvan het ontwerp zijn oorsprong vindt aan eind jaren vijftig van de vorige eeuw. CCC organiseert o.a. evenementen en klusdagen rond de Constructam waar leden kennis kunnen uitwisselen. 

De Stichting tot Behoud van de oldtimer Caravan (hierna: de bvoc) is een stichting die oldtimer-caravans waaronder de Constructam restaureert en verkoopt. Volgens de informatie op de website gaan zij daarbij zeer grondig en nauwgezet te werk.

In juni 2016 heeft CCC een foto van een oude, duidelijk nog te restaureren, Constructam caravan op zijn website geplaatst. De foto is gemaakt door de voorzitter van de bvoc. Aan de kwaliteit van de foto is duidelijk te zien dat deze gemaakt is door een amateurfotograaf met een doorsnee camera. Op de foto is een oude vervallen caravan te zien die voor een soort schuur staat. Het blijkt dat de voorzitter van de bvoc de foto van de oude caravan zelf gemaakt heeft en wel op het terrein waar de bvoc haar caravans restaureert. Met welk doel de foto is gemaakt, blijkt niet uit de uitspraak. Ook blijft onduidelijk om welke redenen CCC de foto op hun website heeft geplaatst, maar omdat het hier liefhebbers betreft, zal het ongetwijfeld zonder kwade bedoelingen geweest zijn.

Desalniettemin is de bvoc ‘not amused’ over het gebruik van de foto zonder toestemming en neemt de voorzitter namens de bvoc contact op met CCC van wie hij een vergoeding eist voor het zonder toestemming plaatsen van zijn foto op hun website. CCC reageert niet op de brieven en emails, wel halen zij de foto van de website.

De bvoc laat het er niet bij zitten en gaat naar de kantonrechter. Daar eisen zij een verklaring van de rechter dat CCC inbreuk heeft gemaakt op het auteursrecht en de persoonlijkheidsrechten van de voorzitter/fotograaf door de foto zonder toestemming én zonder de naam van de bvoc op de website te plaatsen. Ook eisen zij een verklaring van de rechter om de CCC te verbieden de foto openbaar te maken en/of te verspreiden zonder haar toestemming.

Tot slot eist de bvoc dat de rechter de CCC veroordeelt tot een betaling van € 600,- aan schadevergoeding en dat hij CCC opdraagt de door de bvoc gemaakte proceskosten te vergoeden die de bvoc begroot op € 3.510,-.

CCC stelt dat zij niet schadeplichtig is omdat er überhaupt geen auteursrecht op de foto rust. Het CCC is van mening dat het “persoonlijk karakter” en de “persoonlijke stempel” ontbreekt.

Op een amateurfoto kan ook auteursrecht rusten.

De rechter besluit dat er wel degelijk auteursrecht op de foto zit: de foto is het resultaat van creatieve keuzes die de voorzitter heeft gemaakt bij het maken van de foto zoals de kadrering, de belichting, de keuze voor een bepaalde hoek en de keuze ten aanzien van de zogenoemde scherptediepte. Hierdoor én omdat op de foto kenmerken van de bvoc te herkennen zijn zoals atelier van de bvoc, de vlag en het huisnummerplaatje van de bvoc, heeft de foto een eigen oorspronkelijk karakter en draagt het de persoonlijke stempel van de voorzitter. Hierdoor heeft de voorzitter het auteursrecht op de foto gecreëerd en gekregen toen hij de foto maakte

Het feit dat de voorzitter geen professionele fotograaf is, is dus niet van belang voor de vraag of er auteursrecht is ontstaan: ook op foto’s die gemaakt worden door een amateurfotograaf kan een auteursrecht ontstaan mits er sprake is van een eigen oorspronkelijk karakter en een persoonlijke stempel van de fotograaf.

De amateurfotograaf krijgt echter geen schadevergoeding voor onrechtmatig gebruik van de foto omdat hij niet gesteld en bewezen heeft dat hij een commercieel belang heeft bij de foto.

De bvoc eist 600 euro schadevergoeding voor het onrechtmatig gebruik van de foto. Dit baseert zij op de volgens haar “gebruikelijke licentievergoeding” alsmede de “leveringsvoorwaarden van de fotografen federatie”.  Met de fotografenfederatie bedoelt de Stichting Dutch Photographers (DuPho), de beroepsfederatie voor professionele fotografen. De algemene voorwaarden van de DuPho worden al geruime tijd in behoorlijk wat rechtszaken als een aanvaardbaar uitgangspunt beschouwd voor het schatten van de hoogte van de schadevergoeding in dit soort zaken, ook wanneer partijen deze algemene voorwaarden niet van toepassing hebben verklaard op hun contractuele relatie.

In art. 9.2 van de algemene voorwaarden van de DuPho staat dat indien er sprake is van een inbreuk de fotograaf een vergoeding toekomt ter hoogte van tenminste driemaal de door de fotograaf gebruikelijk gehanteerde licentievergoeding. De bvoc eist een schadevergoeding van 600 euro. Als u dit bedrag door drie deelt, kunt u concluderen dat de bvoc in deze zaak een bedrag van 200 euro blijkbaar als een “gebruikelijk gehanteerde licentievergoeding” beschouwt, maar waarop dat gebaseerd is, is onduidelijk. Uit de zaak blijkt niet dat de voorzitter een fotograaf is die prijzen hanteert voor het gebruik van zijn foto’s zoals professionele fotografen doen.

De rechter gaat dan ook niet mee in deze redenering en kent de schadevergoeding niet toe. Voor het toekennen van schadevergoeding moet er namelijk wel sprake zijn van schade en dat is volgens de rechter hier niet het geval. Omdat de foto niet is gemaakt door een professionele fotograaf én omdat tijdens het proces niet gebleken is dat er een commercieel belang gemoeid is met de foto, kan niet worden geconcludeerd dat 600 euro een redelijke prijs is voor het publiceren van de foto.

Ook op basis van andere argumenten kan niet worden geconcludeerd dat er sprake is van schade: gelet op het soort foto, de beperkte tijd die de foto op de website van CCC heeft gestaan, het feit dat CCC heeft geprobeerd de foto van haar website te verwijderen en het feit dat partijen in onderhavig geding niet zozeer op zakelijk gebied actief zijn, maar clubs (vereniging/stichting) zijn die zich bezig houden met eenzelfde liefhebberij oordeelt de rechter dat onvoldoende is komen vast te staan dat de bvoc door de publicatie van de foto op de website van CCC schade heeft geleden.

Er is dus wel sprake van onrechtmatig gebruik van de foto maar de fotograaf heeft in dit geval geen recht op schadevergoeding omdat hij niet heeft aangetoond dat hij een commercieel belang bij de foto heeft. Misschien zult u denken: moet het CCC dan geen boete betalen? Nee, de 600 euro kan ook niet aangemerkt worden als een boete. In het civiele recht zijn boetes niet toegestaan. Alleen daadwerkelijk geleden schade komt in aanmerking voor vergoeding.

Vergoeden van de proceskosten.

De bvoc, die zich laat bijstaan door een advocaat, begroot de proceskosten die ze heeft moeten maken in deze zaak op 3510 euro. De bvoc eist dat CCC deze kosten volledig vergoedt. In tegenstelling tot in ‘normale’ civiele zaken is het in zaken die gaan over intellectueel eigendom mogelijk om te eisen dat de verliezende partij de proceskosten van de tegenpartij volledig vergoedt. De rechter honoreert de eis in dit geval niet: gelet op de uitkomst van de zaak oordeelt de rechter dat elke partij zijn eigen proceskosten moet dragen.

Please reload

Meld je aan voor de nieuwsbrief:
(geen onzin, maar op de hoogte blijven van de ontwikkelingen en vol tips, beloofd)
Maak kennis met Bureau Boekema:
  • Linkedinn

Bureau Boekema

De Schans 129

5011 EN Tilburg

06 20941301

bureauboekema@gmail.com